Amarji The Website of Syrian Author Ammar Abdulhamid

How free can you get?
 
Main Sections

Intro Page
Main Page

About this Site
About Ammar

Heretic's Log
Heretic's Blog
Heretic's Dreams

Poem of the Month
Autophagia

Reviews-Interviews
Novels-Plays
Poetic Works
Articles-Essays

Contact Ammar


Featured Sites

DarEmar
Tharwa Project

Maaber

Al-Bab.com
BitterLemons
BitterLemons, Int.
IWPR
Juan Cole
Muslim-Refusnik
Mideastweb
OpenDemocracy
Project-Syndicate
 

 

 

 

 

 


vrijdag 13 december 2002
Boeken

Sp!ts

Pleidooi voor vrijheid en vrije Liefde

door Marieke Kremer


Een mens kan vreemde redenen hebben om streng gelovig te worden. De Syrische schrijver Ammar Abdulhamid (36) werd halverwege de jaren tachtig moslimfundamentalist. Niet per se uit geloofsovertuiging, maar om zijn vreselijke verlegenheid en onhandigheid met meisjes uit de weg te kunnen gaan. Na zo'n zes jaar begon de twijfel te knagen en nu, ruim vijftien jaar later, beschouwt hij zich als atheïst. Zijn roman Een verborgen leven, een pleidooi voor vrijheid van geloof èn vrijheid in de liefde, is in zijn thuisland verboden.

"Ik heb een vreemde route afgelegd", geeft Abdulhamid, die onlangs in Nederland was voor de promotie van zijn boek, lachend toe. "Mijn ouders zijn liberale moslims, en zo ben ik ook opgevoed. In Amerika, waar ik studeerde, werd ik fundamentalist. Ik was een eenzelvig, teruggetrokken kind en had weinig sociale vaardigheden. In Amerika kon ik niet omgaan met de vrije cultuur, met de omgangsvormen en met de vrouwen. Een streng- gelovige, gesloten groep biedt dan uitkomst." Hij lacht. "Het is wel komisch, achteraf gezien. 'Ik ben niet sociaal gestoord, ik ben fundamentalist!' Dat maakte ik mezelf wijs."

Deze periode maakte hem echter ook sterker. "Ik leerde te functioneren in een groep", zegt Abdulhamid. Hij werd benoemd als imam in een moskee in Los Angeles. "In die jaren groeide mijn zelfvertrouwen. En daardoor kon ik mezelf toestaan te gaan twijfelen aan de dogma's die ik zomaar had aangenomen."

De fatwa die de Iraanse ayatollah Khomeini in 1989 uitsprak over Salman Rushdie, was een keerpunt. "Een journalist van de Los Angeles Times vroeg mij, als leider van een groep streng-gelovigen, hoe wij over de fatwa dachten. Ik vond het belachelijk: iemand ter dood veroordelen om wat hij schrijft. Het werd tijd om dapper te zijn en niet langer te prediken wat ik niet meer geloofde." De schrijver ging terug naar de universiteit, waar hij lid werd van een islamitische groep. Op een conferentie over religie, waar een moslim, een christen, een jood en een atheïst met elkaar in discussie gingen, betrapte hij zich erop dat hij vooral instemde met de atheïst. "Ik weet nog dat ik thuiskwam, in de spiegel in de badkamer keek en dacht: 'ik geloof niet'."

God verliezen is niet gemakkelijk. Voor Abdulhamid betekende het een jaar van diepe depressie. "Ik voelde mij verloren. Ik had zoveel stomme dingen gedaan. Uiteindelijk wilde ik er een eind aan maken. Ik had de dag van mijn zelfmoord al bepaald. Ik zou harakiri plegen. Een paar dagen ervoor besloot ik een paar gedichten aan een oudere vriendin te laten lezen. Dat was echt judgment day. Als ze het troep zou vinden, zou ik eraan gaan. Als ze het mooi vond, zou ik proberen er iets van te maken." Haar oordeel viel gunstig uit. "En dat voorkwam dat ik de allergrootste stommiteit zou begaan."

Een verborgen leven is het derde boek dat Abdulhamid schreef, maar het eerste dat is gepubliceerd. De eerste twee waren 'erg boze' boeken, die de Syriër schreef toen hij net van zijn geloof was gevallen. Hij denkt dat de Britse en Amerikaanse uitgevers aan wie hij de manuscripten aanbood, er niet aan durfden. "Het was in de jaren na de Rushdie-affaire. Niemand wilde een risico nemen."

Zijn meest recente boek leest als een pleidooi voor vrije liefde; iets waarvan Abdulhamid een erg positieve, om niet te zeggen naïeve, voorstelling heeft. De jongeman Hasan en de getrouwde vrouw Wisaam proberen zich beiden te ontworstelen aan de strenge zeden van de Syrische samenleving. Ze slagen daar wonderwel in; vrije liefde, hoewel in het geheim bedreven, maakt hen ook geestelijk vrij. Het boek werd uitgebracht in Engeland en verboden in Syrië. Niet alleen vanwege de godsdienstige afvalligheid, vooral om de expliciete (lesbische) seksscènes en de veelvuldige seks die zijn hoofdpersonen buiten het huwelijk bedrijven.

"Ik weet dat mijn boek niet realistisch is. Ik weet dat er harten gebroken worden wanneer iedereen het met iedereen doet. In mijn boek wordt iedereen er gelukkig van. Maar ik wilde positief zijn, ik wilde de boodschap uitdragen dat vrijheid het grootste goed is." Bovendien kon Abdulhamid zijn hoofdpersonen geen pijn doen. "Ik hield van Wisaam en Hasan. Toen ik het boek schreef, zo rond mijn dertigste, was ik net gedumpt door mijn allereerste geliefde. Immers, als fundamentalist kan je er geen vriendinnen op na houden. Wat een pijn! Dat kon ik niemand aandoen, ook niet mijn fictieve vrienden."

Inmiddels woont Abdulhamid weer in Syrië en is hij getrouwd met een vrouw die werkt aan haar eerste boek; een roman over de manier waarop vrouwen in islamitische landen elkaar korthouden. In de hoofdstad Damascus is de schrijver bezig een uitgeverij op te richten. "Ik wil jonge Syriërs een platform bieden, een plek waar ze hun ideeën kunnen spuien. Meer niet. Ik zal niet de politiek in gaan, geen beweging oprichten. Het voornaamste wat ik van mijn fundamentalistische periode heb geleerd, is dat zoiets als 'de waarheid' niet bestaat. Het enige dat ik kan doen, is open staan voor ieders ideeën en hopen dat die houding navolging vindt."

 

 

 

Freedom


Have you really forgotten who I am, Brother? Have you really forgotten who I am, Brother?

 


I

lust

for

salvation,

 Brother,

as

though

it

were

a

woman,

and

I

 -

 a

man.

 
 

 
© All novels, short stories, poems, plays, articles, blog entries and other writings published in this site, including the Amarji Logo, are copyrighted materials with rights reverting to Ammar Abdulhamid. For furhter information, contact sitemanager@amarji.org.